Het eerste contact met de 101ste

noot webmaster: Deze uitspraak is zeer opmerkelijk omdat sinds de oorlog wordt verteld dat de Duitsers de brug niet passeerden omdat iemand (Willem Hikspoors) hen had verteld dat de brug te zwak was. Nu nog staat dit op de betreffende brug vermeld.

Van Eindhoven trokken we via St. Oedenrode naar Veghel en daar hadden wij het zwaar te verduren. De weg van St. Oedenrode naar Veghel was relatief smal en onze voertuigen stonden bumper aan bumper omdat er geen doorstroming was.
De Duitsers maakten hiervan dankbaar gebruik om onze voertuigen zwaar te bestoken en de verliezen aan mensen en materiaal waren dan ook aanzienlijk.
Toen Eddie Shames en ik in de Hoofdstraat van Veghel opreden moesten we in een van de huizen dekking zoeken voor de zware mortieren en granaten.
Een van die huizen was reeds bezet met Engelse artilleristen en die waren doodsbang, de schuilkelder was achter het huis, maar dat werd onder vuur gehouden door de Duitsers. Toen Eddie en ik de Duitsers gingen bestoken konden ze een voor een veilig naar de schuilplaats rennen.
Op een van onze vele verkenningstochten, in dit geval op zoek naar sluipschutters, werd Capt. Hall, die vlak naast mij zat, in het voorhoofd getroffen.
De volgende morgen waren Eddie en ik op weg naar Erp toen uit een van de zijstraten een Duitser het vuur op ons wilde openen, maar ik was hem te vlug af, en had mijn eerste "Heini" te pakken.
In Erp had de Majoor Heath zijn CIC team opgezet in 'n boerderij. Nadat de Duitse sluipschutters verdreven waren konden we hem bezoeken.
Ik merkte toen op, dat de grond voor het huis (achterkant boerderij) bewoog en wat bleek? De gehele familie had zich daar in 'n  put, bedekt met stro, voor de Duitsers schuilgehouden.
Met de Lt. Alfred Winters (Frosty) (noot webmaster: Hiermee wordt dus niet Dick Winters bedoeld) ging ik zoek naar supplies in de richting van Zijtaart en maakte daar enkele Duitsers krijgsgevangen.
Met Lt. Mayer (Verbindingen) zouden we 's avonds zijn "set-up" bezoeken, toen bleek dat de Duitsers het bezet hadden. We moesten toen de benen nemen en de jeep in de steek laten, maar na 't vuurgevecht ging ik terug om de Jeep terug te rijden.
In Uden werd ik toegevoegd aan Lt.Winters (Frosty) en kreeg de taak na te gaan waar de uniformen van de soldaten gewassen konden worden.
Dat gebeurde in Eindhoven op de Blaarthemseweg en in Uden, Daarna ging ik met de 2e Lt. 0' Brien op stap om enkele vette kalveren te kopen en werd ik weer ingedeeld bij Eddie Shames.

Een toevalstreffer

We gingen op verkenning in de richting Volkel en Zeeland. Maar op weg naar Zeeland troffen wij, verscholen in de bossen,  een doorvoerstation van de PNEM aan met telefoonverbindingen tot zelfs Den Bosch.
De beheerder van dit station zei dat de gesprekken niet afgeluisterd konden worden omdat de kabel ondergronds lag. Maar om zeker te zijn, dat de oproep aan de andere kant door goede Nederlanders beantwoord zou worden, verzocht ik hem Den Bosch te bellen om vast te stellen of de juiste man aan de lijn was en dat bleek het geval te zijn.
Maar alvorens van deze verbindingen gebruik te maken moest toestemming worden verleend. Ik werd verzocht 'n bezoek te brengen aan het Hoofdkwartier van het Engelse Leger te Veghel en werd daar danig aan de tand gevoeld. Ze moesten wel zekerheid hebben dat dit mannetje betrouwbaar was.
De verbindingen met de diverse stations leverden goede resultaten op wat betreft Duitse troepensterkte en troepenbewegingen, contacten met het verzet daar en zelfs verbinding met Prins Bernhard in Maastricht.
Om even op Zeeland terug te komen; Eddie en ik waren de eerste Amerikanen, die dat dorpje binnenkwamen. Op het pleintje, vlakbij 'n kiosk, woonde de kapper (Ganzewinkel of Ganzeveurder) die Eddie 'n extra goede beurt gaf. De broer van deze kapper was priester in Norfolk, waar Eddie woonde en Eddie kende hem zeer goed. We hebben later brieven opgepikt, die Eddie via de A.P.O. verzond en die later door de priester beantwoord werden.
In Grave stonden Colonel Charles Chase en ik bij de brug de luchtgevechten gade te slaan tussen Duitsers en Engelsen ? (in ieder geval geallieerde vliegtuigen) Op 'n gegeven moment zei de kolonel: "John, don't you think it's dangerous just standing here ?" waarop we tegen de dijk dekking zochten en toen bleek dat iedereen daar lag. Later heeft Charlie Chase dat verhaal nog vaak verteld.
De verkenningstocht met Eddie Shames bracht ons in de bossen in de omgeving van Mook en Groesbeek en daar was het niet veilig.
Niettemin zag Eddie kans 'n rookloos vuurtje te onderhouden en onze K-rations op te warmen.
Via Nijmegen naar Elst, Lienden, Valburg, Zetten, Randwijk en Hemmen.

Plunderingen

Charlie Chase vertelde later nog ‘n andere geschiedenis dan die van de brug  in Grave.
Er werd nl. veel gestolen aangezien vele huizen leeg stonden en die werden - niet altijd - bezet door onze soldaten. Ik was er getuige van dat de Engelsen zich daaraan schuldig maakten en beklaagde mij daarover bij 'n Engelse kapitein. Die rotzak wou me neerschieten maar gelukkig kwam Weast (The Bull) opdagen.
Toen ik mij daarover beklaagde bij kolonel Strayer werd er een bespreking gehouden op het HQ van kolonel Robert Sink, waarbij Bob Strayer en Charlie Chase aanwezig waren.
Kolonel Sink had er eerst geen oren naar maar ik hem vertelde hem dat de Duitsers in soortgelijke gevallen erg streng optraden en vaak de overtreders voor het vuurpeloton brachten. Niet omdat ze dat zo erg vonden, maar ze wilden de discipline onder alle omstandigheden handhaven. Toen gaf hij toe orders uit te vaardigen om het stelen tegen te gaan. Met zijn benen op het bureau van de dominee nam hij toen zijn forty-five, smeet deze revolver op tafel en zei: “John, I'm going to shoot the Son of a Bitch myself" . Maar er kwam wel 'n einde aan.

Naar Frankrijk

Ik had de beschikking over 'n Opel Kapitein, die ik in Uden had gevorderd maar die zag er slecht uit door een voltreffer in Valburg.
Tussen Elst en Driel werd de auto door Weast van nieuwe banden voorzien, de voorruit werd vernieuwd, de versnellingsbak verwisseld, maar de onderkant van de 88mm. granaat zat er nog steeds in.
Frosty, Sgt. Campbell en ik hadden de auto volgestopt met supplies en ….benzine en dat bleek achteraf petroleum te zijn.

Toen we in Nancy moesten bijtanken zaten we in de boot. Even buiten Nancy veranderde de auto in ‘n stoommachine en zo goed en kwaad als dat ging terug naar Nancy om te overnachten.
De volgende morgen al zeer vroeg de motor gezuiverd, benzine getankt en toen door naar Bouillon.

Bastogne

Vertrek uit Bastogne

weer thuis. gemengde gevoelens.

Ik moest invoerrechten betalen voor wat lakens en slopen en wat kindergoed voor Nettie die ik als geschenken had ontvangen. En om het wat leuker te maken: het was rot weer, de 4 banden van mijn oude auto stonden slap en de prijs voor het parkeren was schandalig hoog en de lifter die ik buiten Amsterdam meenam was zo ongemanierd, dat ik hem vóór het Station in Den Bosch op zijn donder gaf.
Naar aanleiding van de berichten in de Amerikaanse Couranten werd ik opgebeld door 'n zekere Majoor Robertsen - als ik liet wel heb- en die vroeg mij te berichten hoeveel uren ik aan het front had doorgebracht en welke tijd ik niet aan het front was.
Dat had iets te maken met het voordragen voor een onderscheiding. Ik zei hem dat hij dat maar moest vergeten. Aan het front hadden we geen notitieboekje om de uren op te tekenen. Later kreeg ik wat geld toegezonden maar dat schonk ik aan het Diaconessenhuis.

En dan het eerste bezoek van de Amerikanen aan Eindhoven. Ik had me opgegeven als gastgezin voor Bob en Millie Strayer, waarmee ik al die tijd contact had onderhouden.
Ik kon ze in niet onderbrengen in de Mathildelaan maar bestelde kamers voor hen bij mevrouw Pijpstra aan de Frederika van Pruissenweg.
Toen ik ze wilde afhalen in het Philips ontspanningsgebouw stond daar een arrogante Ir. Van Maanen die mij vertelde, dat de Strayers al ondergebracht waren.
" Waarom?" vroeg ik waarop deze man me aankeek en zei: “Die kan ik toch zeker niet bij u onderbrengen.”
Ray en Marylin Olson en hun zoontje hebben toen op mijn kosten van deze kamers gebruik kunnen maken.
De Strayers waren er zeer verbaasd over. Die man heeft me overal dwars gezeten; ik mocht niet mee in de bus; ik mocht in Nijmegen niet deelnemen aan het diner; etc. etc.
Bob Strayer en Bill Wolton trachtten deze man aan zijn verstand te brengen dat ik hun "Buddy" was, maar hij was te arrogant omdat te kunnen verwerken.
De grote krachtmeting vond plaats in de bar van het Krasnapolsky hotel te Amsterdam.

Op veelvuldig verzoek zou ik daar aanwezig zijn en ik was er dan ook. Na het borreluurtje zouden ze naar de “Vijf Vliegen” gaan op het Spui maar van Ir. Van Maanen mocht ik niet mee. Philips had niet voor mij betaald. Ik zei tegen hem dat ik Philips niet nodig had en dat ik wel voor mezelf kon zorgen maar ook dat hielp niet en toen kwam de uitbarsting die zich in al die weken had opgehoopt.  Volgens  Bob Strayer, Bill Bolton en anderen zou ik wel meegaan maar ik weigerde.

Na het diner kwamen de meesten terug naar de bar en lieten de fourty-four nightclub op het Rembrandtplein schieten. Ik heb mij hierover bij Ir. Otten beklaagd en die bood zijn excuses aan omdat hij de fout had gemaakt mij niet met de leiding te hebben belast. De volgende keer dan zei hij maar ik zei:”Mr. Otten, ik ben ’n zaak aan het opbouwen en heb daarvoor geen tijd. “ Ir. Van Maanen moest zich bij mij verontschuldigen van Ir. Otten maar ik heb zijn excuses niet aanvaard omdat ik van mening was dat hij moedwillig de zaak op de spits gedreven had.

Tenslotte zou ik willen zeggen, dat Eindhoven veel te danken heeft aan mijn dappere vrouw Nettie. Als halfjoodse vrouw liep ze al heel veel risico.
Tijdens mijn afwezigheid heeft ze zich er dapper doorheen geslagen en de Jobstijding, dat ik gesneuveld was, moedig verwerkt.
Frans, de eerste waardering ontving ik echter van de zijde van Dr. Van de Lee die in zijn brief aan mij betreffende zusterstad Clarksville, zijn waardering te kennen gaf voor wat ik voor Eindhoven heb gedaan. Dat heb ik zeer op prijs gesteld, ofschoon Ted Crozier die brief nooit teruggegeven heeft.

Dat was het zo ongeveer, Frans! Groeten aan Jo en de Airborne Vrienden.
Tot ziens,
Je vriend John van Kooijk.

John van Kooijk overleed op 86 jarige leeftijd op 9 februari 1995. Hiernaast zijn overlijdensadvertentie.

Let op de bekende namen van zijn 101ste Airborne vrienden

.In het Eindhovens Dagblad verscheen over hem een artikel.

Foto rechts is gemaakt in 1992.

INDEX