IN MEMORIAM GREETJE KELDER
Greetje was gedurende de oorlogsjaren lid van de Partizanen Actie Nederland
(PAN)
Haar latere man Wim zat bij het leger en ging na het uitbreken van de
oorlog in de ondergrondse omdat hij als militair in Nederland niets anders
kon doen.
Door een vriend van Wim werd haar op een gegeven moment gevraagd of ze
‘een boodschap’ wilde doen.
Hij maakte voor haar een afspraak bij het station waar ze iemand zou ontmoeten.
Daarvoor kreeg ze een helft van een stuk papier dat moest passen in de
andere helft van degene die contact met haar zou zoeken. Dat was ene Theo
Dirks uit de Schouwbroekseweg die later onderdook in Eersel.
Niemand kende elkaar bij naam maar altijd bij schuilnaam. Vaak ook geen
achternaam.
Van Papendrecht dook onder in Eindhoven waar hij de PAN oprichtte. In juni 1944 bestond de PAN uit 80 tot 100 jonge mannen en vrouwen. De PAN was verdeeld in verschillende kleine cellen die opereerden in de dorpen rond Eindhoven. Een daarvan was de groep Sander, genoemd naar haar leider. Van die groep maakte Greetje en haar zus deel uit.
Zij smokkelden geallieerde piloten en Nederlandse onderduikers naar de Belgische
grens in samenwerking met een Belgische verzetsgroep.
Primair waren de vrouwelijke PAN-leden koeriers maar ze waren ook zeer gewaardeerde
inlichtingenverzamelaars. Begin september 1944 werd Greetje, samen met Ilse
Engel uit de Hooghuistraat te Eindhoven,door Eddie Verkaik gevraagd om te
onderzoeken of er in de bossen rond Eindhoven Duits afweergeschut aanwezig
was. Ze werden vlakbij de Duitse batterij ontdekt maar wisten de Duitsers
van hun onschuld te overtuigen door te zeggen dat ze paddestoelen aan het
zoeken waren. Ilse Engel verzon het verhaal toen ze werden ontdekt.
De PAN zat in een pand aan de Willemstraat. (rechts). Daar
hadden ze vergaderingen maar het diende ook als schuil –en overnachtingplaats
en als plek om de op het vliegveld gestolen wapens te bewaren. EneTonnie Vos
zat bij de groep Strijp.
Na 18 September zaten ze daar met enkele wapens openlijk tegen de muur toen
er onverwacht een Duitser kwam binnenlopen die dat natuurlijk zag.
Hij bleek ervaring te hebben met de Franse ondergrondse en dichtte de Nederlanders
dezelfde reputatie toe. Vandaar dat hij niets ondernam maar meteen zijn handen
in de lucht stak.
ENKELE HERINNERINGEN VAN GREETJE:
Haar eerste vuurdoop was de kennismaking met een neergestort geallieerd vliegtuig. Ze zag de Duitsers het wrak uit elkaar trekken. Dat deed haar besluiten om in België schietles te gaan nemen.
Ze waren altijd zeer scherp. Als ze Amerikanen of Engelsen moesten wegbrengen moesten die alles inleveren. De Duitsers konden op grote afstand al ruiken als er een Amerikaanse of Engelse sigaret was opgestoken. Inleveren dus met de horloges, kleding, kauwgum ringen. Weigerden ze dat dan werden zij desnoods geliquideerd.
Het PAN-onderkomen aan de Willemstraat te Eindhoven. (uit
het boek van Karel Margry)
(Blonde) Greetje staat onder het postkastje dat aan de muur hangt.In
de deur Sjaak Hermans van de drogisterij aan de Strijpsestraat. De andere
vrouw is Lenie (zus van Greetje) Dré Kousemaker (3e van rechts) en op de
motor Leo Scheepens uit Den Bosch.
Ene Jan ‘van Zeeland’ van de KMAR waagde teveel. Ze moest
met hem langs een ‘schijnvliegveld’ waar ze op de Feldgendarmerie stuitten.
Jan wilde ze te lijf maar werd tegengehouden door Greet.
Later kreeg hij van ‘Sander’ de schuilnaam van Theo Dirks vd Schouwbroekseweg,
op zijn donder omdat hij een van de koeriersters (Greet) in gevaar had gebracht.
vent. Samen met hem smokkelde ze af en toe ook vee. Greetje was bang dat het beest 's nachts geluiden zou maken waardoor ze zouden kunnen worden verraden. This zei heel nuchter: “Hij zegt er ginne inne……” Hij deed zeep aande muil van het kalf waardoor hij de hele tijd schuimbekte en lippen likte en daardoor niet telkens ‘boe’ geluiden maakte. Op die manier hielden ze de smokkelwaar stil.
Op de terugweg in het donker hoorde Greet een auto. Dat waren Duitsers. Ze gooiden de fietsen in een sloot en kropen daar via andere sloten ver van weg.De Duitsers vonden de fietsen maar niet hen. Ze hebben uren in een sloot gelegen. De Duitsers kwamen zo dicht langs hen heen dat ze die letterlijk kon ruiken. Nog jaren na de oorlog heeft ze daar van gedroomd en kon ze die geur nog ruiken. Uiteindelijk kwamen ze in Eersel terecht nadat ze hadden ontdekt dat hun fietsen waren meegenomen.Eersel was toen nog bezet.
Greetje met de Stoottroepen tijdens de 18 september herdenking van 2011. Ieder jaar was ze van de partij. Trots dat ze dit weer kon meemaken. Voortaan zal er een lege plaats zijn bij deze herdenking.
Met respect blijven we haar gedenken voor wat zij en haar kameraden voor onze vrijheid hebben betekend.
De indrukwekkende crematieplechtigheid vond plaats op zaterdag 7 januari 2012 te Eindhoven.
Een delegatie van de (oud)stoottroepers was aanwezig om de erewacht bij haar te vormen. Namens hen sprak Jan Vereijken de volgende woorden:
Greetje,
Draagster van het verzetsherdenkingskruis staat op de rouwkaart.
Er gaat een wereld
schuil achter dit eenvoudig zinnetje.
ln het najaar van 1944 gaf prins Bernhard opdracht aan verzetsleider Peter
Borghouts om met name uit de landelijke knokploegen militaire eenheden te
formeren.
Niet of nauwelijks opgeleid, met geleende of buitgemaakte wapens. Slecht gekleed,
vaak op een slof en een schoen of op klompen vochten de "Stoters"
van het eerste uur zij aan zij met de Engelsen en de Canadezen en werd Zuid
Nederland tot aan de Waal bevrijd.
De frontlijn heeft daar langde tijd stil gelegen. Daarna was het doel de rest
van Nederland te bevrijden.
De Engelsen en Amerikanen keken nog al raar aan tegen dit uit de grond gestampte
legertje. Maar wat de Stoters aan opleiding, kleding en bewapening tekort
kwamen werd door hun idealisme en hun veel geroemde inzet goed gemaakt.
Zoiets betaalde ook zijn tol: Tussen september '44 en 5 mei '45 sneuvelden
meer dan honderd Stoottroepers.
Tijdens haar leven heeft Greetje door haar verdiensten, haar houding en haar
stijl veel bewondering en respect afgedwongen.
Tijdens de Duitse bezetting heeft zij lange tijd de nodige informatie aan
het verzet verstrekt over het Duitse bezettingsleger.
Dankzij een vriendin van haar (een rijks Duitse) had zij toegang tot veel
gegevens.
Deze speelde zij dan door aan het verzet. Voor dit werk werd haar het verzetsherdenkingskruis
uitgereikt.
Haar leven heeft een bijzondere waarde gehad, met name in de kring van de
oud stoottroepers.
Vandaar het volgende gedicht van de laatste Patrouille .
Hoelang die ging duren daar wisten wij niets van.
Maar een ding was zeker en echt niet verzonnen,
Het liep naar het einde en nu ben jij vrij man.Bevrijd van je uniform barang en wapen,
Van alles wat altijd maar mee moest gesjouwd:
De lasten, de plichten, het goede, het kwade.
Al leek het tenslotte gewoon en vertrouwd.Nu laat je het achter het heeft nu geen zin meer:
Demobilisatie: een gloed nieuw bestaan!
Geen zorgen, geen pijn meer, geen angst en geen hartzeer,
Nu in jouw toekomst waar je heen bent gegaan.Familie, bekenden,je sobats en vrienden,
Die voorgingen wachten daar samen op jou.
Maar meer nog dan allen die hier met jou dienden,
De heer van het leven blijft levenslang trouw.Mocht het leven op aarde dan tijdelijk wezen,
Het echte bestaan is een eeuwigheidgoed.
Je hebt dit in het woord al zo vaak kunnen lezen,
Nu zie je het zelf; dus, Greet houd maar moed.Er was wel ellende en pijn te verdragen,
Het was niet anders, maar nu wordt het licht!
Nu het gaan, niet meer gaat, daarom word je nu gedragen,
Daarom deed je in vertrouwen je ogen voorgoed dicht.
Greet, houw doe!!
